ساخت سولههای مرغداری یکی از مهمترین بخشها در صنعت پرورش طیور است. این سازهها باید به گونهای طراحی شوند که نیازهای خاص پرورش مرغ و جوجهها را برآورده کنند. در این مقاله، به معرفی انواع سوله مرغداری، ملزومات آن، نکات طراحی و انتخاب مصالح مناسب برای ساخت این سولهها پرداختهایم تا بهترین عملکرد و طول عمر را داشته باشند.
پیشنیازهای ساخت سوله مرغداری
پیش از آغاز عملیات اجرایی، باید مجموعهای از عوامل فنی، محیطی و بهداشتی بررسی شوند تا سوله از نظر دوام و کارایی در وضعیت ایدهآل قرار گیرد. نخستین گام، انتخاب زمین مناسب است. زمین باید زهکشی طبیعی داشته باشد و در منطقهای خشک و دور از منابع آلودگی یا رطوبت قرار گیرد. در مرحله بعد، ظرفیت پرورش و نوع طیور مشخص میشود تا نوع اسکلت، ابعاد دهانه و سیستم تهویه متناسب با آن طراحی گردد.
انتخاب نوع سازه (تیرورقی یا خرپایی) و مصالح اصلی مانند ساندویچ پانل ماموت در همین مرحله انجام میشود. همچنین باید اطمینان حاصل شود که دسترسی به برق سهفاز، آب، مسیر حملونقل و امکانات تخلیه فضولات بهخوبی فراهم است. رعایت فاصله بهداشتی از مناطق مسکونی و دیگر واحدهای پرورشی نیز جزو الزامات اخذ مجوز از سازمان دامپزشکی است.
انواع سوله مرغداری
ابعاد سوله های مرغداری متناسب با تعداد مرغ و جوجه هایی که قرار است پرورش داده شوند مشخص میشود. همین موضوع در انتخاب میزان شیب و ارتفاع لازم نیز تاثیرگذار است. به طور کلی چند نوع سوله مرغداری رایج شامل موارد زیر است:
| نوع سوله | ویژگیها | مزایا | مناسب برای |
|---|---|---|---|
| سوله قوسی | فرم منحنی، مقاوم در برابر باد | قیمت اقتصادی | مرغداریهای کوچک |
| سوله دو شیب | سازه متداول با تهویه بهتر | دسترسی آسان | مرغداری متوسط و بزرگ |
| سوله دو طبقه | استفاده از فضای عمودی | افزایش ظرفیت تولید | مزارع صنعتی مدرن |
| سوله طاق ضربی | سقف مستحکم و مقاوم | دوام بالا | مناطق سردسیر |
و برای طراحی این سوله ها از روش های زیر استفاده میشود:
- ساخت مرغداری با تیرورق سینوسی
- ساخت سوله با تیرورق به روش سنتی
- ساخت سوله مرغداری به روش سوله UBM
قیمت سوله صنعتی در هر یک از انواع گفته شده برای مرغداری متفاوت است.

ملزومات سوله مرغداری
سوله هایی که برای پرورش مرغ و جوجه طراحی میشوند باید یک سری ویژگی ها داشته باشند تا کارایی مناسبی داشته باشند و در بلند مدت کار را دچار اختلال نکنند.
- تهویه مناسب: شاید مهمترین و اصلی ترین نکته درمورد سوله های مرغداری، وجود سیستم تهویه مناسب باشد. وجود سیستم تهویه مناسب تاثیر بسیار زیادی در ایجاد تعادل دمایی و همچنین سلامت ماکیان دارد.
- سیستم تغذیه: سیستم تغذیه برای مرغ و جوجه بسیار مهم است. با توجه به وسعت بالای فضا و تعداد زیاد جوجه ها نمیتوان به شکل سنتی تغذیه آن ها را تهیه کرد و از طرفی جوجه ها برای رشد خوب نیاز به سیستم تغذیه مناسب و دقیق دارند.
- تامین نور مناسب: اگر میخواهید جوجه ها در سوله مرغداری شما رشد خوبی داشته باشند باید نور را کاملا برای آن ها تنظیم کنید.
- سیستم گرمایی: دمای مناسب و متعادل نیز از دیگر ضرورت ها برای رشد جوجه ها و سلامت مرغ ها است. در نتیجه وجود یک سیستم گرمایی مناسب از الزامات سوله مرغداری است.
- سیستم آبیاری: علاوه بر تغذیه، مرغ ها و جوجه ها به سیستم آبیاری مناسب نیز نیاز دارند. کمبود آب برای ماکیان میتواند موجب بیماری و یا حتی آسیب های جدی تر به آن ها شود.
- نظافت: طراحی سوله مرغداری و مصالح و متریال به کار رفته در آن باید به گونه ای باشد که فرایند نظافت سوله به درستی طی شود و از بروز هرگونه بیماری و عفونت تا حد امکان جلوگیری شود.
در صورتی که آشنایی با انواع سوله ندارید مقاله سوله چیست را مطالعه نمایید.
مراحل ساخت سوله مرغداری
فرآیند ساخت سوله مرغداری باید گامبهگام و تحت نظارت مهندسان سازه و تأسیسات انجام شود تا هم استاندارد فنی رعایت شود و هم الزامات بهداشتی. مراحل اصلی شامل:
- مطالعه نیاز و ظرفیت پرورش طیور
- طراحی نقشه سازه و تهویه در نرمافزارهای مهندسی
- خاکبرداری، آمادهسازی زمین و اجرای فونداسیون
- نصب اسکلت فلزی و سازه سقف و دیوار
- پوشش سقف و دیوار با ساندویچ پانل ماموت
- اجرای کفسازی، شیببندی و زهکشی داخلی
- نصب تجهیزات تهویه، نورپردازی و سیستم تغذیه اتوماتیک
- بازرسی نهایی و ضدعفونی قبل از بهرهبرداری
نکات مهم در طراحی سوله مرغداری
سوله مرغداری بیشتر از دیگر انواع سوله ها نیاز به رعایت بهداشت و نظافت دارد. به همین دلیل طراحی آن کمی با دیگر سوله ها فرق دارد. در نتیجه مصالح آن باید با توجه به همین موضوع انتخاب شوند. برای مثال باید توجه کرد که کف سوله های مرغداری در معرض فضولات قرار خواهد گرفت و باید به سادگی تمیز شود.
مورد دیگر رعایت فاصله مناسب بین کف سوله با فضای نگهداری مرغ و جوجه ها است. با این کار فاصله ایمنی بین مرغ ها و فضولات آن ها ایجاد میشود و در نتیجه حشرات موذی نیز فاصله بیشتری با مرغ ها خواهند داشت. به همین دلیل احتمال بروز بیماری هایی که از حشرات موذی نشات میگیرند در مرغ و جوجه ها تا حد زیادی کمتر میشود.
سقف سوله های مرغداری میتواند به دو شکل تک سقف و دو سقف طراحی شود که در نوع دو سقف، میتوان از فضای میانی به عنوان انبار استفاده کرد. البته باید بدانید که در سوله های دو سقف، باید از تهویه قوی تر استفاده کرد.

طراحی اسکلت فلزی
اولین نکته ای که در هنگام انتخاب اسکلت مناسب برای سوله مرغداری باید به آن توجه کنید، اندازه دهانه آن است. برای سوله هایی که دهانه کوچکی دارند بهتر است از سوله تیرورقی استفاده شود چون از نظر هزینه مقرون به صرفه تر است. در غیر این صورت سوله های خرپایی و سبک انتخاب بهتری هستند. توصیه میشود که از سوله UBM به عنوان سوله مرغداری استفاده نکنید زیرا نظافت آن مشکل خواهد بود.
طراحی سقف سوله
انتخاب مصالح مناسب برای ساخت سقف سوله بسیار مهم است زیرا سقف این سوله ها نقش پررنگی در عایق بندی آن خواهد داشت. از جمله این مصالح میتوان به کرکره سیلیکونی، ایرانیت و یا لایه های پشم سنگ و پشم شیشه اشاره کرد، واضح است كه بهترين متريال استفاده از ساندويچ پانل ماموت می باشد.
دمای بدن مرغ و جوجه ها بسیار مهم است و میتواند سلامت آن ها را تهدید کند. به همین دلیل عایق بندی سوله و سقف آن اهمیت بالایی دارد. مصالح دیگری مانند کارتن پلاست یا نانو نیز برای عایق بندی سقف بسیار مناسب هستند چون خواص آنتی باکتریال دارند و قابل شستشو هستند.
طراحی دیوار سوله
بهترين مصالح کارآمدی که میتوان برای ساخت دیوار سوله مرغداری انتخاب کرد ساندویچ پانل ها هستند. البته ميتوان از ورق های فلزی، سیمان، بتن و… نيز استفاده نمود ولي بديهي است كه در مقايسه با ساندويچ پانل ها مصالحي با كارآمدي پايين تري هستند. نکته مهم در طراحی دیوار سوله، عایق بندی مناسب آن ها در برابر آب و رطوبت است. زیرا در صورت ورود رطوبت به داخل سوله، نه تنها طول عمر سازه را کاهش میدهد بلکه سلامت مرغ ها را نیز تحت تاثیر قرار میدهد.
ساندویچ پانل های سازه پوشش ماموت نه تنها از نظر عایق بندی بهترین گزینه برای سوله های مرغداری هستند ، بلكه با استفاده از مغز پلي يورتان با گريد حريق B2 ميتوانند ريسك توسعه حريق هاي احتمالي را به حداقل ممكن برسانند و مورد توجه بسیاری ازفعالان این حوزه قرار دارد.

کف سوله مرغداری
کف سوله مرغداری به دلیل کاربری به خصوصی که دارد باید یک سری ویژگی ها داشته باشد:
- امکان نظافت ساده به منظور جلوگیری از بیمار شدن مرغ و جوجه ها
- ارائه گرمای مناسب به منظور پیشگیری از سرما خوردن جوجه ها در صورت تماس با کف سوله
- کف سوله باید نرم باشد تا جوجه ها و مرغ ها دچار تاول نشوند
- کف سوله باید بدون رطوبت و کاملا خشک باشد تا مرغ و جوجه ها بیمار نشوند
روش های مختلفی برای فراهم کردن این شرایط وجود دارد.
ابعاد استاندارد سوله مرغداری
ابعاد سوله مرغداری به ظرفیت پرورش و نوع سیستم تهویه بستگی دارد. برای طراحی مهندسی، توجه به تناسب طول، عرض و ارتفاع ضروری است.
| ظرفیت پرورش | طول (متر) | عرض دهانه (متر) | ارتفاع تاج (متر) | متراژ مفید (مترمربع) |
|---|---|---|---|---|
| ۵۰۰۰ قطعه | ۶۰ | ۱۲ | ۴.۵ | ۷۲۰ |
| ۱۰۰۰۰ قطعه | ۸۰ | ۱۵ | ۵ | ۱۲۰۰ |
| ۲۰۰۰۰ قطعه | ۱۰۰ | ۱۸ | ۵.۵ | ۱۸۰۰ |
| ۳۰۰۰۰ قطعه | ۱۲۰ | ۲۰ | ۶ | ۲۴۰۰ |
در پروژههای بزرگتر از ۲۰ هزار قطعه، با ساخت سوله خرپایی از استحکام بالا و تهویه بهتر بهره مند شوید
مدت زمان کوتاه ساخت سوله مرغداری با ساندویچ پانل
استفاده از پانلهای پیش ساخته ماموت یکی از سریعترین روشها برای احداث سوله مرغداری است. در پروژههایی با متراژ حدود ۱۰۰۰ مترمربع، زمان اجرای کامل سازه معمولاً بین ۲۵ تا ۴۰ روز کاری متغیر است. این زمان شامل فونداسیون، نصب اسکلت فلزی، پوشش سقف و دیوار و اجرای تأسیسات داخلی است. در مقایسه با روشهای سنتی، استفاده از ساندویچ پانل ماموت باعث کاهش زمان اجرا تا حدود ۴۰ درصد و افزایش دقت و تمیزی کار میشود.

مسیر هوشمندانه ساخت سوله مرغداری با استانداردهای ماموت
ساخت سوله مرغداری فرآیندی است که تلفیقی از دانش مهندسی، رعایت اصول بهداشتی و انتخاب مصالح استاندارد را میطلبد. سولهای که با طراحی درست، تهویه مناسب و پوشش عایق اجرا شود، محیطی ایدهآل برای پرورش سالم و اقتصادی طیور فراهم میکند.
ساندویچ پانلهای ماموت با خاصیت ضدباکتری، مقاومت بالا در برابر رطوبت و عملکرد حرارتی عالی، گزینهای بیرقیب برای ساخت سولههای مرغداری به شمار میآیند. تیم مهندسی سازه پوشش ماموت با سابقهای بیش از سه دهه، آماده ارائه مشاوره تخصصی و اجرای پروژههای مرغداری با بالاترین استانداردهای ساخت است.
سوالات متداول
بهترین نوع سازه برای ساخت سوله مرغداری کدام است؟
انتخاب نوع سازه به ظرفیت و موقعیت اقلیمی بستگی دارد. برای ظرفیتهای بالا، سوله خرپایی بهترین گزینه است؛ زیرا دهانههای بزرگ و تهویه طبیعی بهتری ایجاد میکند. در پروژههای کوچکتر، سوله تیرورقی مقرونبهصرفهتر است.
از چه مصالحی برای سقف و دیوار سوله مرغداری استفاده میشود؟
بهترین مصالح برای سقف و دیوار سوله مرغداری، ساندویچ پانلهای پلییورتان ماموت هستند. این پانلها عایق حرارت، صدا و رطوبت بوده و بهراحتی شسته میشوند.
چه ابعادی برای سوله مرغداری استاندارد است؟
ابعاد سوله بر اساس ظرفیت پرورش تعیین میشود. بهطور معمول، سولهای با ظرفیت ۱۰ هزار قطعه مرغ حدود ۸۰ متر طول، ۱۵ متر عرض و ۵ متر ارتفاع دارد. ابعاد بزرگتر برای مزارع صنعتی و چندمرحلهای استفاده میشود.
هزینه ساخت سوله مرغداری چقدر است؟
هزینه ساخت به نوع سازه، نوع پوشش، موقعیت زمین و تجهیزات داخلی بستگی دارد. در سال ۱۴۰۵، میانگین هزینه ساخت هر مترمربع سوله مرغداری بین ۸ تا ۱۴ میلیون تومان متغیر است.
مدت زمان ساخت سوله مرغداری چقدر است؟
با استفاده از ساندویچ پانلهای پیشساخته ماموت، زمان اجرای پروژه بهطور میانگین بین ۲۵ تا ۴۰ روز کاری خواهد بود. این زمان شامل نصب اسکلت، پوشش و تأسیسات است.
چه نوع تهویهای برای سوله مرغداری مناسب است؟
تهویه متقاطع بهترین نوع تهویه برای سوله مرغداری است. در این سیستم، هوا از یک سمت وارد و از سمت دیگر خارج میشود تا دما، رطوبت و گازهای مضر بهصورت یکنواخت کنترل شوند.